Myślę, że każdy miłośnik literatury zastanawia się czasem, co sprawia, że 1. książkę pochłaniamy w 1. wieczór, a inna odrzuca nas po 1. rozdziale. Dlatego zapraszam Cię na nieco luźniejszy artykuł o… sztuce pisania. Mam dla Ciebie wskazówki z mojego zawodowego warsztatu. Przeczytaj do końca, a dowiesz się, jak pisać lepiej i sprawić, by Twój tekst tętnił życiem.
Dlaczego lepiej pisać prosto i jak napisać angażujący tekst?
Kiedyś myślałem, że muszę używać trudnego języka, by ludzie brali mnie za mądrego. Albo używać kwiecistych porównać, by ludzie zauważyli moje umiejętności pisarskie. Nic bardziej mylnego! Najlepsi autorzy wiedzą, że rzemiosło polega na upraszczaniu skomplikowanego świata.
Jednak nie tylko pisarz docenia siłę prostego języka! Badania Best Plain Language Stats (2026 Guide)” opublikowane przez Nathana Boekera – certyfikowanego instruktora prostego języka – na stronie ClearWrite wskazują, że jeśli napiszesz tekst prosto, to masz o 60% większą szansę na to, że odbiorca doczyta do końca, niż gdybyś użył trudnego języka. A wtedy jest bardzo prawdopodobne, że przejdzie do kontaktu z Tobą!
Jak wyjaśnić to bardziej obrazowo? Wyobraź sobie, że wchodzisz do ciemnego lasu bez latarki – to bardzo frustrujące uczucie. I… trochę przerażające. Tak właśnie czuje się odbiorca, gdy trafia na niezrozumiały bełkot i gubi wątek już w pierwszych zdaniach tekstu.
Chcesz pisać lepiej? To musisz stać się dla czytelnika przewodnikiem. Zadawaj pytania, prowadź za rękę i używaj prostych słów. Pomyśl, że Twój czytelnik czyta Twój tekst po powrocie z całego dnia ciężkiej pracy. Zamiast utrudniać, daj mu odetchnąć.
Twój tekst powinien przypominać rozmowę bliskim. Spójrz, jak prowadzę czytelnika w artykule dla fundacji jednooka Wojowniczka o tym jak rozmawiać z osobą z niepełnosprawnością. Używam sformułowań „Kojarzysz powiedzenie”, „Wróćmy na chwilę” lub „Tak możesz podkreślić, że…”. Bezpośrednio zwracam się do czytelnika. To ułatwia czytanie, a przy okazji buduje więź czytelnika z Tobą.
Jakich błędów unikać w pisaniu i jaki przymiotnik jest zbędny?
Zwłaszcza początkujących poetów – też tak miałem – kusi to, by używać bardzo wielu epitetów. Tymczasem nadmiar ozdobników zabija dynamikę opowieści. Zbyt wyszukany przymiotnik sprawia, że wypowiedź staje się ciężka. Słynny pisarz Ernest Hemingway mawiał, że proza to architektura, a nie dekoracja wnętrz.
Chcesz zadbać o płynność tekstu? W trakcie pisania pamiętaj o tym, że to czasowniki i rzeczowniki napędzają akcję. Jeśli chcesz, by treść była żywa, ogranicz przymiotniki. Tylko nie wycinaj ich do nogi! Przymiotnik – jak i przysłówek – też jest istotny. Ale prowadź czytelnika do sedna, zamiast oprowadzać go po swojej galerii ozdobników.
W skrócie? Zbędny jest każdy wyraz, który nie wnosi nowej informacji. Oszczędność słów to cecha wybitnych mistrzów słowa. Spójrz na poezję haiku W niej liczy się każdy detal. Tradycyjne haiku ma 17 sylab. Układ 5-7-5 w 3. wersach. Jak tutaj:
Śnieg cicho skrzypi,
wtórując naszym krokom.
Zimowy spacer.
Haiku mojego autorstwa. Jak widzisz, oprócz wersów i sylab, istotny jest tu opis przyrody. Haiku są jak zdjęcia, urywki chwili. W tym, o czym jest taki wiersz, też liczy się każdy detal… Niektórzy szlifują tę technikę latami. Dobrze, kończmy ten poetycki wywód, bo mamy jeszcze trochę do napisania 😊
Tworząc własny tekst, uważaj, by nie powtarzać w kółko tych samych słów. Bogaty zasób słownictwa to Twój najlepszy pisarski przyjaciel. Jeśli brakuje Ci pomysłów, w ostateczności sięgnij po słownik synonimów. Zastąp oklepany zwrot czymś świeżym, ale zrozumiałym.
Jak budować zdania i jak używać storytellingu?
Twórz zdania tak, by układały się w logiczny ciąg. Dobry autor wie, że każdy kolejny akapit to część większej historii, a więc musi łączyć się z kolejnym akapitem. Tak Ty zachowasz spójność, a czytelnik się nie pogubi. W copywritingu natomiast pilnuj, by jeden akapit liczył maksymalnie 5 linijek. Wtedy czytelnik łatwiej przyswoi treść.
Jak budować tekst tak, by ciekawił czytelnika? Spróbuj wpleść do tekstu porównania z życia wzięte. Znowu wspomnę moją współpracę z fundacją Jednooka Wojowniczka. Tłumacząc technologię w grach wideo, napisałem: „Dla osoby niewidomej natomiast dźwięk to mapa i kompas„. Wiesz, czym jest mapa, wiesz, czym jest kompas. Ta prosta metafora i trafny dobór skojarzeń.
Jak poprawić warsztat pisarski?
O wiele więcej niż na drogich kursach i warsztatach nauczysz się, po prostu samodzielnie zgłębiając piękno słowa. Te 2. proste zasady pomogą Ci tworzyć teksty z prawdziwego zdarzenia.
1. Czytaj, czytaj i jeszcze raz czytaj!
Literatura najlepiej uczy pisania. Korzystaj z dorobku wielkich mistrzów. Pochłaniaj klasykę, wciągnij się w rozbudowane uniwersa fantasy, doceniaj oszczędność słów w literaturze japońskiej i koreańskiej… Zresztą – czytaj to, co lubisz.
Mnie wyjątkowo dużo nauczył minimalizm literatury koreańskiej i japońskiej, choćby twórczość Han Kang. A Haruki Murakami pokazał mi w całej okazałości piękno prostoty. Fantasy natomiast… nie wiem, czy cokolwiek innego równie pobudza wyobraźnię!
Przekonaj się sam, co to jest naprawdę trafnie dobrany podmiot czy intrygująca aluzja. Poznaj, jak błahy zaimek potrafi zmienić wydźwięk całej opowieści, niezależnie od tego, jaka konwencja w niej panuje. Masz tę wiedzę na wyciągnięcie ręki. Literatura cudownie poszerza słownictwo i wyrabia intuicję językową.
2. Pisz i poprawiaj swoje teksty
Ileż mi dały maratony poprawiania swoich wierszy! Tak przeszedłem od długich tekstów do minimalizmu, a więc znalazłem swój styl. To wymagało długiego eksperymentowania z formą. Popraw swój tekst i wrzuć na przykład na forum literackie. Być może jakiś komentarz otworzy przed Tobą nowe doświadczenia literackie…?
Jak poprawić swój tekst? Najpierw przeczytaj go sobie na głos. To fenomenalna metoda wyłapywania potknięć. Pozbędziesz się zbędnych słów i poczujesz rytm zdań. Zobaczysz, że po takich zabiegach redakcyjnych ostateczny kształt Twojego tekstu będzie o wiele lepszy!
Najczęściej zadawane pytania o to, jak pisać lepiej
Jak zacząć tekst, by wciągał od pierwszego zdania?
Zaczynaj od mocnego pytania lub bez ceregieli wrzuć odbiorcę w sam środek akcji. Unikaj długich, nudnych wstępów. Od pierwszego akapitu pokaż czytelnikowi, że masz dla niego coś wartościowego.
Jak nauczyć się usuwać nadmiar słów?
Zadaj sobie pytanie, czy bez konkretnego słowa zdanie nadal ma sens. Jeśli tak – wykreśl to słowo.
Jak rozwijać talent do pisania wierszy?
Potrzebujesz regularnej praktyki, świadomego czytania i analizowania poezji. Poprawiaj stare teksty, eksperymentuj z formą (raz haiku, raz limeryk, raz wiersz biały) i szukaj inspiracji w codzienności. Publikuj swoją twórczość w Internecie i bądź gotowy na opinie innych.
Pamiętaj, że nikt nie staje się mistrzem z dnia na dzień. Mój praktyczny poradnik pomoże Ci zaplanować rozwój, jednak to Ty musisz przejść tę długą drogę do mistrzostwa. Jednak poszukiwanie własnego stylu to piękna, intymna przygoda, a każdy nowy akapit zbliża do celu.
Dołącz do mnie w tej fantastycznej przygodzie!
Jeśli natomiast potrzebujesz dobrze napisanych treści na swoją stronę internetową, napisz do mnie.
Bibliografia:
- Boeker, N. (2026). Best Plain Language Writing Stats (2026 Guide). ClearWrite. https://www.clearwrite.online/articles/Plain-Language-Stats (aktualizacja z 26 lutego 2026)
Autor: Tomasz Socha – Twój pozytywny copywriter.