Jak pisać dla osób z niepełnosprawnościami? Copywriting dostępny cyfrowo

Ostatnia aktualizacja: 2026-10-20 Tomasz Socha

Nieczytelna strona internetowa zamyka Ci drzwi przed dziesiątkami Klientów. Jak tego uniknąć? Spraw, by stała się dostępna cyfrowo. Jak to zrobić? Co to jest dostępność cyfrowa? I jakie kary grożą za jej nieprzestrzeganie? W tym artykule Ci o tym opowiem, z perspektywy osoby z niepełnosprawnością i copywritera piszącego między innymi dla fundacji.

Czym jest dostępność cyfrowa stron internetowych?

To tworzenie stron internetowych tak, by były dostępne dla osób z niepełnosprawnościami, zwłaszcza:

1. niewidomych,
2. niesłyszących,
3. z ograniczeniami motorycznymi.

Jak napisał David Gevorkian w raporcie „The 2026 Web Accessibility Statistics Report” dla Be Accessible, 69% osób z niepełnosprawnościami natychmiast opuszcza stronę, gdy napotka na niej bariery dostępności. Sam przez to wielokrotnie opuszczałem sklep internetowy, nawet jeśli oferował ciekawe dla mnie produkty.

Przykładowe wdrożenia dostępności cyfrowej na stronie internetowej

Co zrobić na swojej stronie odpowiadały na potrzeby użytkowników z niepełnosprawnościami? Możesz:

1. umożliwić powiększenia czcionki,
2. dać możliwość zmiany kontrastu kolorów tekstu i tła,
3. napisać teksty alternatywne (alt text) dla wszystkich obrazów,
4. ułożyć tekst w uporządkowaną strukturę nagłówków (H1, H2, H3),
5. Dodać napisy i transkrypcje dla filmów i audio,
6. Usunąć treści migające i automatycznie odtwarzające się dźwięki.
7. dodać ciemny motyw.

A jeśli tego nie zrobisz?

Jakie kary grożą za brak dostępności cyfrowej na stronie internetowej?

Dostępność cyfrowa jest wymogiem prawnym, a mówi o niej ustawa z 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych (Dz.U. 2019 poz. 848). Określa wymagania dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych.

Jeśli podmiot publiczny w sposób nieuzasadniony i uporczywy nie zapewnia dostępności swojej strony, naraża się na karę do 10 000 zł, z kolei brak sporządzenia i publikacji obowiązkowej deklaracji dostępności to ryzyko kary do 5 000 zł.

Jak Europejski Akt o Dostępności wpływa na tworzenie stron internetowych?

Od 28 czerwca 2025 r. wchodzi w życie Europejski Akt o Dostępności, który dotyczy prywatnych firm, takich jak sklepy, czy usługi online, co oznacza, że strony i sklepy internetowe muszą spełniać standard WCAG 2.1 AA, choć niektóre źródła wskazują już na wersję 2.2 jako oficjalną.

Jeśli zignorujesz europejskie prawo, może to dla Ciebie oznaczać karę finansową do 3 milionów euro, usunięcie Twoich produktów lub usług z rynku, a nawet zawieszenie prawa do prowadzenia biznesu w UE.

Jakie bariery napotykają osoby z niepełnosprawnościami w Internecie?

Dr Ewa Maria Włodyka w publikacji “Dostępność cyfrowa w Unii Europejskiej – praktyka i założenia teoretyczne” opisała, jakie bariery napotykają użytkownicy Internetu w krajach UE. Oto tylko kilka problemów, które zauważyła:

1. Traktowanie udogodnień jako alternatyw – Zamieszczanie tylko napisów lub tylko tłumacza języka migowego wyklucza część użytkowników. Pełna dostępność cyfrowa wymaga obu rozwiązań jednocześnie.
2. Trudny język – Treści są trudne do zrozumienia dla osób z niepełnosprawnościami poznawczymi, trudnościami w czytaniu czy zapamiętywaniu. Piszmy prosto.
3. Niska kompatybilność z technologiami wspomagającymi – Strony nie działają prawidłowo na wszystkich urządzeniach wspomagających, co utrudnia dostęp osobom z niepełnosprawnościami.

Kto korzysta z dostępności cyfrowej stron internetowych?

Jeśli korzystasz czasami z telefonu w ostrym słońcu, to korzystasz z dostępności cyfrowej urządzenia, które zmienia jasność zależnie od okoliczności :).

Dbając o zasady dostępności cyfrowej stron internetowych, pomagasz:

1. ludziom korzystającym z technologii asystujących,
2. osobom używającym urządzeń mobilnych w trudnych warunkach.
3. Użytkownikom z niepełnosprawnościami,
4. starszej grupie użytkowników internetu.

Dostępność cyfrowa – korzyści dla Twojej firmy

W mojej pracy mam przyjemność pisać treści fundacji Jednooka Wojowniczka, a pisałem też dla fundacji Avalon oraz kampanii społecznej Turystyka Bez Kompromisów, co pokazało mi, jak ważna jest dostępność cyfrowa strony internetowej.

Dostępny tekst to czysty zysk, bo wspiera:

1. nawigację na stronie,
2. czytelność i strukturę treści,
3. pozycjonowanie treści w Google i AI.

Badania Accessibility.Works “Web Accessibility ROI: 23% Traffic Gain from WCAG Compliance [Study]”, które przygotował David Gibson, dowodzą, że strony zgodne z WCAG zyskały średnio 23% więcej ruchu organicznego.

4 zasady WCAG – co zrobić, żeby strona internetowa była dostępna cyfrowo?

Zlecając zaprojektowanie strony internetowej, przypilnuj, by zleceniobiorca spełnił wymagania dostępności oparte na akronimie POUR, czyli filarach WCAG.

Standardy dostępności opierają się na:

• Postrzegalność (Perceivable): Treści muszą być postrzegalne wszystkimi zmysłami. W praktyce copywriterskiej dbamy o to, dodając opisy alternatywne do zdjęć.
• Obsługiwalność (Operable): Strona nie może zmuszać użytkownika do precyzyjnego klikania myszką.
• Zrozumiałość (Understandable): Treści i nawigacja muszą być czytelne.
• Solidność (Robust): Treści muszą być kompatybilne z obecnymi i przyszłymi technologiami asystującymi. Oznacza to, że kod strony, nazwy linków czy struktura nagłówków muszą być czytelne dla czytników ekranu.

Dobrze, a co z tekstem na stronie? Prosty język nie wystarczy, bo tekst musisz napisać solidnie, bez takich szemranych technik jak keyword stuffing.

Zasady copywritingu dostępnego cyfrowo

Jak uprawiać copywriting dostępny cyfrowo? 🙂

1. Pogrubiaj najważniejsze informacje: Dzięki temu ułatwisz skanowanie treści wzrokiem.
2. Rozszyfruj skróty: Nie każdy wie, co to jest PFRON. Za pierwszym razem rozwiń skrót.
3. Zrezygnuj z CAPS LOCKA: Pisanie całych słów wielkimi literami to błąd. Czytniki ekranu literują takie wyrazy (czytają K-O-N-T-A-K-T). W social mediach też tego nie rób, tam to też utrudnia czytanie.
4. Nie opieraj instrukcji tylko na zmysłach: Nie pisz „kliknij zielony przycisk po prawej”. Czy osoba niewidoma wie, który przycisk jest zielony?
5. Uważaj na czcionki: Jeśli masz wpływ na publikację tekstu, upewnij się, że font jest bezszeryfowy (np. Arial). Krój bez ozdobników to ulga dla oczu.

Przy okazji to wszystko pomoże Ci pisać teksty pod SEO.

Jakie cechy ma dobry opis alternatywny dla obrazów?

Dobry opis jest zwięzły i tłumaczy cel grafiki, dając wygodny dostęp do treści osobom, którym ten obrazek się nie wyświetlił.

Wielu twórców idzie na skróty i wpisuje w kodzie lakoniczne alt=”zdjęcie”. Napisz: alt=”Uśmiechnięta copywriterka pisze tekst, zwiększając sprzedaż o 27%”. Czytniki ekranowe i wyszukiwarki to docenią.

Opisy alternatywne pomagają też w pozycjonowaniu strony, wystarczy umieścić w nich frazę kluczową tekstu.

Jak stwierdzili Casandra Visser, Ritvik Shrivastava i Pedro Velhinho w badaniu “Mastering Alt Text for SEO: Improve Your Accessibility and Search Visibility” dla AccessibilityChecker, alt text odgrywa ważną rolę w tym, jak wyszukiwarki rozumieją i indeksują treści wizualne, bo wzmacnia trafność tematyczną strony i pomaga rankingować w Google Images.

Jak tworzyć nagłówki dostępne dla czytników ekranu?

Osoby niewidome rzadko przyswajają całą treść strony, używając skrótów klawiszowych (na przykład litery „H” w czytniku ekranu), by przeskakiwać z jednego nagłówka do drugiego. Wtedy oprogramowanie asystujące (jak JAWS czy NVDA) generuje dla nich audialny spis treści.

Wobec tego zaczynając od jednego nagłówka H1, który określa tytuł artykułu, schodź w dół, używając H2 dla głównych sekcji, a H3 dla ich podpunktów.

Nigdy nie pomijaj poziomów logicznych i nie przeskakuj na przykład z H2 od razu do H4. Dlaczego to takie ważne? Gdy użytkownik czytnika usłyszy nagły przeskok, pomyśli, że pominął ważną część tekstu lub że strona jest zepsuta.

Dlaczego hierarchia nagłówków jest kluczowa dla dostępności cyfrowej?

Według badania “Screen Reader User Survey #10” przygotowanego przez WebAIM aż 71,6% użytkowników czytników ekranu nawiguje po stronach za pomocą nagłówków.

Dzięki nim mogą szybko wyświetlić listę sekcji i przeskoczyć do interesującej części, zamiast słuchać całej strony od początku. Prawidłowa hierarchia (H1 jako główny tytuł, potem H2, H3 itd.) działa na czytnikach ekranu jak spis treści, a bez niej struktura strony staje się niewidoczna dla czytnika, a użytkownik traci orientację.

Jak prawidłowo opisywać linki na stronie internetowej?

Każdy link wewnętrzny (czyli do Twojej strony) i zewnętrzny (na przykład do sprawdzonych źródeł) musi komunikować swój cel. Zapomnij o wpisywaniu fraz typu „kliknij tutaj”, bo lepszym pomysłem jest link opisowy: „Pobierz nasz poradnik na urządzeniach mobilnych (PDF)”.

Jakie darmowe narzędzia pomogą Ci zweryfikować dostępność tekstów?

Używaj tych asystentów, by łatwiej kontrolować swoje teksty.

• Jasnopis: Polskie narzędzie sprawdzające poziom zrozumiałości tekstu.
• WAVE: Wtyczka do przeglądarek oznaczająca problemy z widocznością na stronie.
• Colour Contrast Analyser: Służy do precyzyjnego sprawdzania wymogów kontrastu kolorów.
• PAC: Najlepszy program do testowania dostępności plików PDF.
• OneTap: Najprostszy sposób na uczynienie Twojej witryny WordPress dostępną! Ta wtyczka wyposaży Twoją stronę internetową w wiele funkcji dostępności cyfrowej.

Te narzędzia pomogą Ci stworzyć dostępny zakątek internetu, co jest ważne, bo już raport “Polacy wobec technologii cyfrowych” Dominika Batorskiego z 2013 roku przedstawił nam zjawisko wykluczenia cyfrowego. To znaczy, że wiele osób w Polsce (zwłaszcza starszych lub z niepełnosprawnościami) ma sprzęt, ale bariery w interfejsach stron uniemożliwiają im używanie go. Pomóżmy to naprawić 🙂.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o dostępność cyfrową

1. Jakie są nowe przepisy WCAG w 2026 roku?

Już od 28 czerwca 2025 roku Europejski Akt o Dostępności nakłada obowiązki spełniania wymogów dostępności cyfrowej na prywatne podmioty.

2. Czym jest Zasada 4 WCAG?

To „Solidność” (Robust). Daje pewność, że wdrożona aplikacja, tekst czy nawigacja po sklepie będą poprawnie interpretowane przez technologie asystujące.

3. Gdzie zrobić audyt dostępności cyfrowej strony www?

Fundacja Widzialni robi eksperckie audyty dostępności cyfrowej i przyznaje certyfikaty według standardu WCAG 2.1.

Wiesz już jak nie tracić Klientów przez zaniedbanie dostępności cyfrowej. Teraz możesz pozyskać nowych Klientów dzięki tekstom zgodnym z dostępnością cyfrową. Chcesz? Napisz do mnie, a przygotuję dla Ciebie treści, dbając o potrzeby Twoich odbiorców.

Bibliografia

1. Gevorkian, D. (2026). The 2026 Web Accessibility Statistics Report. Be Accessible. Pobrane z: https://beaccessible.com/post/web-accessibility-statistics/
2. Ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. (Dz.U. 2019 poz. 848) . Pobrane z: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190000848
3. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wymogów dostępności produktów i usług (Europejski Akt o Dostępności). Pobrane z: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A32019L0882
4. Włodyka, E. M. (2022). Dostępność cyfrowa w Unii Europejskiej – praktyka i założenia teoretyczne. Rocznik Integracji Europejskiej, 16, 349–358. Pobrane z: https://www.researchgate.net/publication/368729399_Dostepnosc_cyfrowa_w_Unii_Europejskiej_-_praktyka_i_zalozenia_teoretyczne
5. Accessibility.Works. (2025). Web Accessibility ROI: 23% Traffic Gain from WCAG Compliance. Pobrane z: https://accessibility.works/blog/web-accessibility-roi-seo-traffic-ai-bot-agent-optimization/
6. Visser, C., Shrivastava, R., Velhinho, P. (2026). Mastering Alt Text for SEO: Improve Your Accessibility and Search Visibility. AccessibilityChecker. Pobrane z: https://www.accessibilitychecker.org/blog/alt-text-for-seo/
7. WebAIM. (2024). Screen Reader User Survey #10 Results. Pobrane z: https://webaim.org/projects/screenreadersurvey10/
8. Batorski, D. (2013). Polacy wobec technologii cyfrowych – uwarunkowania dostępności i sposobów korzystania. Contemporary Economics, 7 (4), 328–353. Pobrane z: https://www.researchgate.net/publication/273497284_Polacy_wobec_technologii_cyfrowych_-_uwarunkowania_dostepnosci_i_sposobow_korzystania
9. Fundacja Widzialni. (b.d.). Audyty dostępności cyfrowej. Pobrane z: https://widzialni.org/audyty-dostepnosci

Autor: Tomasz Socha – Twój pozytywny copywriter.