Nieczytelna strona internetowa może zamknąć Ci drzwi przed dziesiątkami potencjalnych klientów. Dziś pomogę Ci tego uniknąć. Dostępność cyfrowa nie jest tylko wyrazem szacunku do człowieka. Ona działa na korzyść biznesu. I jest wymogiem prawnym. Chcesz zwiększyć dostępność cyfrową firmy? Teraz opowiem Ci, jak budować inkluzywność i tworzyć angażujące teksty dostępne cyfrowo.
Czym jest dostępność cyfrowa stron internetowych?
To po prostu dostępność stron internetowych, używanych aplikacji i treści w taki sposób, aby były one dostępne cyfrowo dla osób z niepełnosprawnościami, zwłaszcza osób niewidomych, niesłyszących i z ograniczeniami motorycznymi. Jak prosto wyjaśnić podstawy dostępności cyfrowej (po angielsku nazywanej accessibility)? Spójrz:
Wyobraź sobie, że budujesz piękny, nowoczesny sklep stacjonarny, ale przed samym wejściem stawiasz wysokie schody bez podjazdu dla wózków. Tym sposobem utrudniasz osobom na wózkach dostanie się do Twojego sklepu. A więc dobrowolnie odbierasz sobie Klientów!
Równie szkodliwy efekt daje Twoja aplikacja lub strona internetowa bez wdrożonych norm ułatwiających przynajmniej czytanie. Po to, by Twoja strona nikogo nie wykluczała – a przy okazji nie wypraszała Klientów – musi na przykład bezbłędnie działać na urządzeniach mobilnych.
Jakie kary grożą za brak dostępności cyfrowej na stronie internetowej?
Dostępność cyfrowa jest wymogiem prawnym. Mówi o niej ustawa z 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych (Dz.U. 2019 poz. 848). Ustawa określa wymagania dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych.
Co grozi za brak dostępności cyfrowej na stronie internetowej? Jeśli podmiot publiczny w sposób nieuzasadniony i uporczywy nie zapewnia dostępności swojej strony, naraża się na karę do 10 000 zł. Z kolei brak sporządzenia i publikacji obowiązkowej deklaracji dostępności to ryzyko kary do 5 000 zł.
A to jeszcze nie koniec zasad prawnych dotyczących dostępności cyfrowej!
Jak Europejski Akt o Dostępności wpływa na tworzenie stron internetowych?
Od 28 czerwca 2025 r. wchodzi w życie Europejski Akt o Dostępności (EAA), który dotyczy prywatnych firm, takich jak sklepy, czy usługi online. Oznacza to, że Twoje nowe strony i sklepy internetowe muszą spełniać standard WCAG 2.1 AA, choć niektóre źródła wskazują już na wersję 2.2 jako oficjalną rekomendację.
Co się stanie, jeśli zignorujesz europejskie prawo? Konsekwencje mogą być naprawdę poważne – od surowych kar finansowych do 3 milionów euro, przez usunięcie Twoich produktów lub usług z rynku, aż po zawieszenie prawa do prowadzenia biznesu w UE.
W kwestii cyfrowej dostępności Unia Europejska przeszła od luźnych zaleceń do twardych zasad prawnych (takich jak wspomniana Dyrektywa). Opowiada o tym Ewa Maria Włodyka w publikacji “Dostępność cyfrowa w Unii Europejskiej – praktyka i założenia teoretyczne”. Publikacja opisuje, jakie bariery napotykają użytkownicy w krajach UE. Bo ludzi korzystających z dostępności cyfrowej jest bardzo wielu.
Kto korzysta z dostępności cyfrowej stron internetowych?
Brak barier na stronie to codzienne ułatwienie dla milionów osób. Nie chodzi tylko o na przykład osoby niewidome używające czytnika ekranu. Zwracam teraz Twoją uwagę także na osoby słabowidzące. Ba! Spójrz choćby na te korzystające z urządzeń mobilnych w ostrym słońcu na przystanku autobusowym. Im również pomaga dostępność cyfrowa treści.
Dostępny tekst to ukłon w stronę osób z różnymi potrzebami. Dbając o zasady dostępności cyfrowej stron internetowych, pomagasz:
- ludziom korzystającym z technologii asystujących,
- osobom używającym urządzeń mobilnych w trudnych warunkach.
- Użytkownikom z niepełnosprawnościami, a w tym osobom z niepełnosprawnością manualną, dla których trafienie kursorem w nieczytelny formularz jest koszmarem,
- starszej grupie użytkowników internetu.
Dostępność cyfrowa – korzyści dla Twojej firmy
W mojej pracy mam przyjemność pisać treści fundacji Jednooka Wojowniczka. Pisałem też dla fundacji Avalon oraz kampanii społecznej Turystyka Bez Kompromisów. To pokazało mi, jak ważna jest dostępność cyfrowa strony internetowej. Dostępny tekst to czysty zysk, bo nawigacja, treści, struktura i pozycjonowanie Twojego serwisu stają się przyjazne dla Google.
To jednak nie są wyłącznie moje obserwacje. Badania Accessibility.Works dowodzą, że Strony zgodne z WCAG zyskały średnio 23% więcej ruchu organicznego.
4 zasady WCAG – co zrobić, żeby strona internetowa była dostępna cyfrowo?
Chcesz zlecić zaprojektowanie nowej strony internetowej? Przypilnuj, by zleceniobiorca spełnił wymagania dostępności oparte na akronimie POUR, czyli filarach WCAG. Dzięki nim każdy użytkownik, niezależnie od ograniczeń, bez przeszkód zrobi u Ciebie zakupy.
Standardy dostępności opierają się na następujących zasadach:
- Postrzegalność (Perceivable): Treści muszą być postrzegalne wszystkimi zmysłami, czyli żadna informacja nie może być niewidzialna dla odbiorcy. W praktyce copywriterskiej dbamy o to, dodając opisy alternatywne do zdjęć czy zachowując odpowiedni kontrast tekstu do tła.
- Obsługiwalność (Operable): Dobra struktura stron internetowych i aplikacji musi być w pełni funkcjonalna. Twój system, strona, nawigacja czy chociażby przycisk “Dodaj do koszyka” nie mogą zmuszać użytkownika do precyzyjnego klikania myszką.
- Zrozumiałość (Understandable): Treści i nawigacja muszą być przewidywalne i czytelne. Tu na scenę wkracza prosty język! Odbiorca nie może czuć się zagubiony, a wszelkie instrukcje czy komunikaty błędów muszą mu jasno tłumaczyć, co ma zrobić.
- Solidność (Robust): Treści są kompatybilne z obecnymi i przyszłymi technologiami asystującymi. Oznacza to, że kod strony, nazwy linków czy struktura nagłówków muszą być na tyle solidne, by czytniki ekranowe interpretowały je niezawodnie.
Dobrze, a co z tekstem na stronie? Sam prosty język nie wystarczy. Tekst musisz napisać solidnie, bez takich szemranych technik jak keyword stuffing, o którym pisałem ostatnio. O czym jeszcze musisz pamiętać? Czytaj dalej.
Zasady copywritingu dostępnego cyfrowo – jak pisać krok po kroku?
Czytelność tekstu osiągniesz dzięki prostemu językowi…. Ale jaki język jest prosty? Już tłumaczę.
Skracaj myśli. Buduj zdania liczące maksymalnie 20 wyrazów. Formatuj tekst w krótkie akapity, które nie mają więcej niż 5 linijek.
Zrezygnuj też ze sztywnego urzędowego żargonu, bo ten często stanowi zbyt duży ciężar poznawczy dla odbiorcy. Zamiast pisać „formularz online powinien zostać wypełniony”, napisz wprost i po ludzku: „wypełnij formularz”.
Zawsze unikaj justowania tekstu do obu marginesów, by chronić osoby z dysleksją. Używaj też światła, czyli odstępów między wierszami i akapitami (interlinia 1,5 to strzał w dziesiątkę!). Co jeszcze możesz zrobić?
- Pogrubiaj najważniejsze informacje: Dzięki temu ułatwisz czytelnikowi skanowanie wzrokiem. Uważaj jednak, by nie pogrubiać całych zdań, a jedynie najważniejsze fragmenty tekstu – takie, których czytelnik najbardziej potrzebuje.
- Rozszyfruj skróty: Nigdy nie zakładaj, że każdy wie, co to jest EAA czy PFRON. Za pierwszym razem zawsze rozwiń skrót, a dopiero potem używaj go w tekście.
- Zrezygnuj z CAPS LOCKA: Pisanie całych słów wielkimi literami to duży błąd. Czytniki ekranu często literują takie wyrazy (czytają K-O-N-T-A-K-T zamiast całego słowa), a dla osób z dysleksją taki zbity blok liter to po prostu jakaś masakra!
- Nie opieraj instrukcji tylko na zmysłach: Nie pisz „kliknij zielony przycisk po prawej”. Czy osoba niewidoma wie, który przycisk jest zielony? Ponadto używaj konkretów, na przykład: „wybierz przycisk z napisem Wyślij”.
- Uważaj na czcionki: Jeśli masz wpływ na publikację tekstu, upewnij się, że font jest bezszeryfowy (np. Arial, Tahoma). Krój bez ozdobników to ulga dla oczu.
To wszystko są zasady copywritingu. A czym dokładniej jest copywriting? O tym przeczytasz w moim artykule o tym, co to jest copywriting. Zapraszam Cię również do artykułu, w którym wyjaśniam, jak pisać pod SEO w 2026 roku. Poznasz wszelkie aktualne zasady.
Jakie cechy ma dobry opis alternatywny dla obrazów?
Gdy wrzucasz na stronę jakiekolwiek zdjęcie, grafikę czy wykres, dodaj do niego tekst alternatywny. Dobry opis jest zwięzły i tłumaczy cel tej grafiki, dając wygodny dostęp do treści osobom, którym ten obrazek się nie wyświetlił.
Wielu twórców idzie na skróty i wpisuje w kodzie lakoniczne alt=”zdjęcie”. Bądź lepszy! Zamiast tego napisz merytorycznie: alt=”Uśmiechnięta copywriterka pisze tekst, zwiększając sprzedaż o 27%”. Już tak niewielkim wysiłkiem spełnisz wymogów WCAG, co docenią czytniki ekranowe i wyszukiwarki!
Jest jeszcze jedna świetna funkcja opisów alternatywnych. Pomagają w pozycjonowaniu strony. Wystarczy umieścić w nich frazę kluczową tekstu.
Jak tworzyć nagłówki dostępne dla czytników ekranu?
Pamiętaj, że osoby niewidome rzadko przyswajają całą treść strony – zresztą tak samo jak osoby bez niepełnosprawności. Często używają skrótów klawiszowych (na przykład litery „H” w czytniku ekranu), by przeskakiwać z jednego nagłówka do drugiego.
W ten sposób oprogramowanie asystujące (jak JAWS czy NVDA) generuje dla nich audialny spis treści. Używaj więc poprawnej semantyki, zaczynając od jednego, głównego nagłówka H1, który określa tytuł całego artykułu. Następnie schodź naturalnie w dół, używając H2 dla głównych sekcji, a H3 dla ich podpunktów.
Nigdy nie pomijaj poziomów logicznych i nie przeskakuj na przykład z H2 od razu do H4. Dlaczego to takie ważne? Gdy użytkownik czytnika usłyszy nagły przeskok, pomyśli, że pominął ważną część tekstu lub że strona jest zepsuta. Wyobraź sobie książkę, w której po rozdziale 1. następuje rozdział 4. Prawda, że nielogiczne?
I jeszcze coś. Nigdy nie używaj nagłówków tylko po to, by pogrubić lub powiększyć tekst! Nagłówki służą do nadawania tekstowi logicznej struktury. Jeśli chcesz wizualnie wyróżnić fragment akapitu, po prostu go pogrub.
Jak prawidłowo opisywać linki na stronie internetowej?
Tworząc przejrzystą architekturę dla użytkownika, pilnuj opisów wszystkich odnośników. Link musi jasno komunikować cel, zanim użytkownik w niego kliknie.
Zapomnij o wpisywaniu fraz typu „kliknij tutaj” i unikaj niejasnych etykiet takich jak sam wyraz „przycisk„. Twój klient musi wiedzieć, co go czeka. Lepszym pomysłem jest link opisowy: „Pobierz nasz poradnik na urządzeniach mobilnych (PDF)”. Czyli Twój odbiorca musi wiedzieć, gdzie skieruje go link.
Jakie darmowe narzędzia pomogą Ci zweryfikować dostępność tekstów?
Możesz mocno ułatwić sobie pracę! Wykorzystaj darmowych asystentów, by regularnie kontrolować swoje teksty.
- Jasnopis: Polskie narzędzie sprawdzające poziom zrozumiałości tekstu.
- WAVE: Wtyczka do przeglądarek oznaczająca problemy z widocznością na stronie.
- Colour Contrast Analyser: Służy do precyzyjnego sprawdzania wymogów kontrastu kolorów.
- PAC: Najlepszy program do testowania dostępności plików PDF.
- OneTap: Naprawdę najprostszy sposób na uczynienie Twojej witryny WordPress dostępną! Ta wtyczka wyposaży Twoją stronę internetową w wiele funkcji dostępności cyfrowej.
Te narzędzia pomogą Ci stworzyć ogólnodostępny zakątek internetu. To ważna, bo już raport “Polacy wobec technologii cyfrowych” prof. Dominika Batorskiego z 2013 roku przedstawił nam zjawisko wykluczenia cyfrowego.
Co ono znaczy? To, że wiele osób w Polsce (zwłaszcza starszych lub z niepełnosprawnościami) ma sprzęt, ale bariery w interfejsach stron uniemożliwiają im korzystanie z niego. Dziś, w dobie masowo generowanych treści z AI, problem jest jeszcze większy.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Jakie są nowe przepisy WCAG w 2026 roku?
Już od 28 czerwca 2025 roku Europejski Akt o Dostępności nakłada obowiązki spełniania wymogów dostępności cyfrowej na prywatne podmioty. W Polsce oficjalne kontrole i monitoring tych usług ruszą od czerwca 2026 roku.
Czym jest Zasada 4 WCAG?
To „Solidność” (Robust). Daje pewność, że wdrożona aplikacja, tekst czy nawigacja po sklepie będą niezawodnie i poprawnie interpretowane przez technologie asystujące.
Gdzie zrobić audyt dostępności cyfrowej strony www?
Znakomitym polskim przykładem takiego wsparcia jest Fundacja Widzialni. Wykonuje eksperckie audyty, weryfikuje jakość rozwiązań i przyznaje certyfikaty według standardu WCAG 2.1.
Wiesz już jak nie tracić Klientów poprzez zaniedbanie dostępności cyfrowej i uniknąć wynikających z tych zaniedbań konsekwencji prawnych. Teraz możesz pozyskać nowych lojalnych Klientów dzięki tekstom zgodnym z dostępnością cyfrową. Chcesz? Napisz do mnie, a przygotuję dla Ciebie treści, dbając o każdy detal i każdą potrzebę Twoich odbiorców.
Bibliografia:
- Ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych (Dz.U. 2019 poz. 848). https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190000848
- Włodyka, E. M. (2022). Dostępność cyfrowa w Unii Europejskiej – praktyka i założenia teoretyczne. Rocznik Integracji Europejskiej, 16, 349–358. https://www.researchgate.net/publication/368729399_Dostepnosc_cyfrowa_w_Unii_Europejskiej_-_praktyka_i_zalozenia_teoretyczne
- Accessibility.Works. (2025). Web Accessibility ROI: 23% Traffic Gain from WCAG Compliance. https://accessibility.works/blog/web-accessibility-roi-seo-traffic-ai-bot-agent-optimization/
- Batorski, D. (2013). Polacy wobec technologii cyfrowych – uwarunkowania dostępności i sposobów korzystania. Contemporary Economics, 7(4), 328–353. https://www.researchgate.net/publication/273497284_Polacy_wobec_technologii_cyfrowych_-_uwarunkowania_dostepnosci_i_sposobow_korzystania
- Fundacja Widzialni. (b.d.). Audyty dostępności cyfrowej. https://widzialni.org/audyty-dostepnosci
Autor: Tomasz Socha – Twój pozytywny copywriter.