Nieczytelna strona internetowa zamyka Ci drzwi przed dziesiątkami klientów. Jak tego uniknąć? Spraw, by Twoja strona internetowa była dostępna cyfrowo. Jak to zrobić? Co to jest dostępność cyfrowa? I jakie kary grożą za jej nieprzestrzeganie? W tym artykule Ci o tym opowiem, z perspektywy copywritera i osoby z niepełnosprawnością.
Czym jest dostępność cyfrowa stron internetowych?
To tworzenie stron internetowych tak, by były one dostępne cyfrowo dla osób z niepełnosprawnościami, zwłaszcza osób niewidomych, niesłyszących i z ograniczeniami motorycznymi.
Wyobraź sobie, że budujesz sklep stacjonarny, ale przed samym wejściem stawiasz wysokie schody bez podjazdu dla wózków. Właśnie utrudniasz osobom na wózkach dostanie się do Twojego sklepu. A więc dobrowolnie odbierasz sobie Klientów!
Jak napisał David Gevorkian w raporcie „The 2026 Web Accessibility Statistics Report” dla Be Accessible, 69% osób z niepełnosprawnościami natychmiast opuszcza stronę, gdy napotka na niej bariery dostępności. W sumie też bym wyszedł :).
Przykładowe wdrożenia dostępności cyfrowej na stronie internetowej
Dobrze, to co zrobić na swojej stronie, by była dostępna dla osób z niepełnosprawnościami. Możesz na przykład:
- umożliwić powiększenia czcionki,
- dać możliwość zmiany kontrastu kolorów tekstu i tła,
- napisać teksty alternatywne (alt text) dla wszystkich obrazów,
- ułożyć tekst w uporządkowaną strukturę nagłówków (H1, H2, H3),
- Dodać napisy i transkrypcje dla filmów i audio,
- Usunąć treści treści migające i automatycznie odtwarzające się dźwięki.
- dodać dark mode (ciemny motyw).
A co jeśli tego nie zrobisz?
Jakie kary grożą za brak dostępności cyfrowej na stronie internetowej?
Dostępność cyfrowa jest wymogiem prawnym. Mówi o niej ustawa z 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych (Dz.U. 2019 poz. 848). Ustawa określa wymagania dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych.
Co grozi za brak dostępności cyfrowej na stronie internetowej? Jeśli podmiot publiczny w sposób nieuzasadniony i uporczywy nie zapewnia dostępności swojej strony, naraża się na karę do 10 000 zł. Z kolei brak sporządzenia i publikacji obowiązkowej deklaracji dostępności to ryzyko kary do 5 000 zł.
A to jeszcze nie koniec zasad prawnych dotyczących dostępności cyfrowej!
Jak Europejski Akt o Dostępności wpływa na tworzenie stron internetowych?
Od 28 czerwca 2025 r. wchodzi w życie Europejski Akt o Dostępności (EAA), który dotyczy prywatnych firm, takich jak sklepy, czy usługi online. Oznacza to, że Twoje nowe strony i sklepy internetowe muszą spełniać standard WCAG 2.1 AA, choć niektóre źródła wskazują już na wersję 2.2 jako oficjalną rekomendację.
Co się stanie, jeśli zignorujesz europejskie prawo? Konsekwencje mogą być naprawdę poważne – od surowych kar finansowych do 3 milionów euro, przez usunięcie Twoich produktów lub usług z rynku, po zawieszenie prawa do prowadzenia biznesu w UE.
W kwestii cyfrowej dostępności Unia Europejska przeszła od luźnych zaleceń do twardych zasad prawnych (takich jak wspomniana Dyrektywa), bo widzi, jak ważna to kwestia.
Dr Ewa Maria Włodyka w publikacji “Dostępność cyfrowa w Unii Europejskiej – praktyka i założenia teoretyczne” opisała, jakie bariery napotykają użytkownicy Internetu w krajach UE. Oto tylko kilka problemów, które zauważyła Pani doktor:
- Traktowanie udogodnień jako alternatyw (zamiast łącznego stosowania) – Zamieszczanie tylko napisów lub tylko tłumacza języka migowego (PJM) wyklucza część użytkowników. Pełna dostępność cyfrowa wymaga obu rozwiązań jednocześnie.
- Złożony, nieprzyjazny język i brak wersji w prostym języku – Treści są trudne do zrozumienia dla osób z niepełnosprawnościami poznawczymi, trudnościami w czytaniu czy zapamiętywaniu. A jak pisać prosto? Napisałem o tym w tym artykule.
- Niska kompatybilność z różnymi przeglądarkami, systemami i technologiami wspomagającymi – Strony nie działają prawidłowo na wszystkich urządzeniach wspomagających, co utrudnia dostęp osobom z niepełnosprawnościami.
Kto korzysta z dostępności cyfrowej stron internetowych?
Miliony ludzi! Nie chodzi tylko o osoby niewidome używające czytnika ekranu. Zwracam teraz uwagę także na osoby słabowidzące. Ba! Spójrz na te korzystające z urządzeń mobilnych w ostrym słońcu. Im również pomaga dostępność cyfrowa treści.
Dostępny tekst to ukłon w stronę osób z różnymi potrzebami. Dbając o zasady dostępności cyfrowej stron internetowych, pomagasz:
- ludziom korzystającym z technologii asystujących,
- osobom używającym urządzeń mobilnych w trudnych warunkach.
- Użytkownikom z niepełnosprawnościami, a w tym osobom z niepełnosprawnością manualną, dla których trafienie kursorem w nieczytelny formularz jest koszmarem,
- starszej grupie użytkowników internetu.
Dostępność cyfrowa – korzyści dla Twojej firmy
W mojej pracy mam przyjemność pisać treści fundacji Jednooka Wojowniczka. Pisałem też dla fundacji Avalon oraz kampanii społecznej Turystyka Bez Kompromisów. To pokazało mi, jak ważna jest dostępność cyfrowa strony internetowej.
Dostępny tekst to czysty zysk, bo nawigacja, treści, struktura i pozycjonowanie Twojego serwisu stają się przyjazne także dla Google.
To jednak nie są wyłącznie moje obserwacje. Badania Accessibility.Works “Web Accessibility ROI: 23% Traffic Gain from WCAG Compliance [Study]”, które przygotował David Gibson, dowodzą, że strony zgodne z WCAG (dostępnością cyfrową) zyskały średnio 23% więcej ruchu organicznego.
4 zasady WCAG – co zrobić, żeby strona internetowa była dostępna cyfrowo?
Chcesz zlecić zaprojektowanie nowej strony internetowej? Przypilnuj, by zleceniobiorca spełnił wymagania dostępności oparte na akronimie POUR, czyli filarach WCAG. Dzięki nim każdy użytkownik, niezależnie od ograniczeń, bez przeszkód zrobi u Ciebie zakupy.
Standardy dostępności opierają się na następujących zasadach:
- Postrzegalność (Perceivable): Treści muszą być postrzegalne wszystkimi zmysłami. W praktyce copywriterskiej dbamy o to, dodając opisy alternatywne do zdjęć czy zachowując odpowiedni kontrast tekstu do tła.
- Obsługiwalność (Operable): Dobra struktura stron internetowych musi być w pełni funkcjonalna. Nie może zmuszać użytkownika do precyzyjnego klikania myszką.
- Zrozumiałość (Understandable): Treści i nawigacja muszą być przewidywalne i czytelne. Wszelkie instrukcje czy komunikaty błędów muszą mu jasno tłumaczyć odbiorcy, co ma zrobić.
- Solidność (Robust): Treści muszą być kompatybilne z obecnymi i przyszłymi technologiami asystującymi. Oznacza to, że kod strony, nazwy linków czy struktura nagłówków muszą być czytelne dla czytników ekranu.
Dobrze, a co z tekstem na stronie? Sam prosty język nie wystarczy. Tekst musisz napisać solidnie, bez takich szemranych technik jak keyword stuffing, o którym pisałem ostatnio. O czym jeszcze musisz pamiętać?
Zasady copywritingu dostępnego cyfrowo – jak pisać krok po kroku?
Buduj zdania liczące maksymalnie 20 wyrazów. Formatuj tekst w krótkie akapity.
Zrezygnuj też ze sztywnego urzędowego żargonu. Zamiast pisać „formularz online powinien zostać wypełniony”, napisz wprost i po ludzku: „wypełnij formularz”.
Zawsze unikaj justowania tekstu do obu marginesów, by chronić osoby z dysleksją. Rób odstępy między wierszami i akapitami (interlinia 1,5 to strzał w dziesiątkę!). Co jeszcze możesz zrobić?
- Pogrubiaj najważniejsze informacje: Dzięki temu ułatwisz czytelnikowi skanowanie treści wzrokiem.
- Rozszyfruj skróty: Nie zakładaj, że każdy wie, co to jest EAA czy PFRON. Za pierwszym razem zawsze rozwiń skrót.
- Zrezygnuj z CAPS LOCKA: Pisanie całych słów wielkimi literami to duży błąd. Czytniki literują takie wyrazy (czytają K-O-N-T-A-K-T), a dla osób z dysleksją taki zbity blok liter to po prostu jakaś masakra!
- Nie opieraj instrukcji tylko na zmysłach: Nie pisz „kliknij zielony przycisk po prawej”. Czy osoba niewidoma wie, który przycisk jest zielony? Ponadto używaj konkretów, na przykład: „wybierz przycisk z napisem Wyślij”.
- Uważaj na czcionki: Jeśli masz wpływ na publikację tekstu, upewnij się, że font jest bezszeryfowy (np. Arial). Krój bez ozdobników to ulga dla oczu.
Przy okazji to wszystko pomoże Ci pozycjonować Twoje treści w Google, bo to sprzyja SEO. Chcesz wiedzieć więcej o pisaniu pod SEO? Przeczytaj mój artykuł tutaj.
Jakie cechy ma dobry opis alternatywny dla obrazów?
Gdy wrzucasz na stronę jakiekolwiek zdjęcie, grafikę czy wykres, dodaj do niego tekst alternatywny. Dobry opis jest zwięzły i tłumaczy cel tej grafiki, dając wygodny dostęp do treści osobom, którym ten obrazek się nie wyświetlił.
Wielu twórców idzie na skróty i wpisuje w kodzie lakoniczne alt=”zdjęcie”. Bądź lepszy!
Zamiast tego napisz merytorycznie: alt=”Uśmiechnięta copywriterka pisze tekst, zwiększając sprzedaż o 27%”. Już tak niewielkim wysiłkiem spełnisz wymogów WCAG, co docenią czytniki ekranowe i wyszukiwarki!
Jest jeszcze jedna świetna funkcja opisów alternatywnych. Pomagają w pozycjonowaniu strony. Wystarczy umieścić w nich frazę kluczową tekstu.
Jak stwierdzili Casandra Visser, Ritvik Shrivastava i Pedro Velhinho w badaniu “Mastering Alt Text for SEO: Improve Your Accessibility and Search Visibility” dla AccessibilityChecker, alt text odgrywa bardzo ważną rolę w tym, jak wyszukiwarki rozumieją i indeksują treści wizualne.
Dobrze zoptymalizowany alt text wzmacnia trafność tematyczną całej strony i pomaga rankingować w Google Images – co dla wielu sklepów i blogów jest prawdziwą kopalnią darmowego ruchu.
Jak tworzyć nagłówki dostępne dla czytników ekranu?
Osoby niewidome rzadko przyswajają całą treść strony – zresztą tak samo jak osoby bez niepełnosprawności. Często używają skrótów klawiszowych (na przykład litery „H” w czytniku ekranu), by przeskakiwać z jednego nagłówka do drugiego.
W ten sposób oprogramowanie asystujące (jak JAWS czy NVDA) generuje dla nich audialny spis treści.
Używaj więc poprawnej semantyki, zaczynając od jednego nagłówka H1, który określa tytuł artykułu. Następnie schodź naturalnie w dół, używając H2 dla głównych sekcji, a H3 dla ich podpunktów.
Nigdy nie pomijaj poziomów logicznych i nie przeskakuj na przykład z H2 od razu do H4. Dlaczego to takie ważne?
Gdy użytkownik czytnika usłyszy nagły przeskok, pomyśli, że pominął ważną część tekstu lub że strona jest zepsuta. Wyobraź sobie książkę, w której po rozdziale 1. następuje rozdział 4. Prawda, że nielogiczne?
I jeszcze coś. Nigdy nie używaj nagłówków tylko po to, by pogrubić lub powiększyć tekst! Nagłówki służą do nadawania tekstowi logicznej struktury. Jeśli chcesz wizualnie wyróżnić fragment akapitu, po prostu go pogrub.
Dlaczego hierarchia nagłówków jest kluczowa dla dostępności cyfrowej?
Według badania Screen Reader User Survey #10 (2024) przygotowanego przez WebAIM aż 71,6% użytkowników czytników ekranu nawiguje po stronach właśnie za pomocą nagłówków.
Dzięki nim mogą szybko wyświetlić listę sekcji i przeskoczyć bezpośrednio do interesującej części, zamiast słuchać całej strony od początku.
Prawidłowa hierarchia (H1 jako główny tytuł, potem H2, H3 itd.) działa na czytnikach ekranu jak spis treści. Bez niej struktura strony staje się niewidoczna dla czytnika, a użytkownik traci orientację – co często kończy się wyjściem ze strony.
Jak prawidłowo opisywać linki na stronie internetowej?
Link musi jasno komunikować użytkownikowi swój cel.
Zapomnij o wpisywaniu fraz typu „kliknij tutaj” i unikaj niejasnych etykiet takich jak wyraz „przycisk”. Lepszym pomysłem jest link opisowy: „Pobierz nasz poradnik na urządzeniach mobilnych (PDF)”. Czyli Twój odbiorca musi wiedzieć, gdzie skieruje go link.
Jakie darmowe narzędzia pomogą Ci zweryfikować dostępność tekstów?
Możesz mocno ułatwić sobie pracę! Wykorzystaj tych darmowych asystentów, by regularnie kontrolować swoje teksty.
- Jasnopis: Polskie narzędzie sprawdzające poziom zrozumiałości tekstu.
- WAVE: Wtyczka do przeglądarek oznaczająca problemy z widocznością na stronie.
- Colour Contrast Analyser: Służy do precyzyjnego sprawdzania wymogów kontrastu kolorów.
- PAC: Najlepszy program do testowania dostępności plików PDF.
- OneTap: Naprawdę najprostszy sposób na uczynienie Twojej witryny WordPress dostępną! Ta wtyczka wyposaży Twoją stronę internetową w wiele funkcji dostępności cyfrowej.
Te narzędzia pomogą Ci stworzyć ogólnodostępny zakątek internetu. To ważna, bo już raport “Polacy wobec technologii cyfrowych” prof. Dominika Batorskiego z 2013 roku przedstawił nam zjawisko wykluczenia cyfrowego.
Co ono znaczy? To, że wiele osób w Polsce (zwłaszcza starszych lub z niepełnosprawnościami) ma sprzęt, ale bariery w interfejsach stron uniemożliwiają im korzystanie z niego.
Dziś, w dobie masowo generowanych treści z AI, problem jest jeszcze większy.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania o dostępność cyfrową
Jakie są nowe przepisy WCAG w 2026 roku?
Już od 28 czerwca 2025 roku Europejski Akt o Dostępności nakłada obowiązki spełniania wymogów dostępności cyfrowej na prywatne podmioty. W Polsce oficjalne kontrole i monitoring tych usług ruszą od czerwca 2026 roku.
Czym jest Zasada 4 WCAG?
To „Solidność” (Robust). Daje pewność, że wdrożona aplikacja, tekst czy nawigacja po sklepie będą niezawodnie i poprawnie interpretowane przez technologie asystujące.
Gdzie zrobić audyt dostępności cyfrowej strony www?
Znakomitym polskim przykładem takiego wsparcia jest Fundacja Widzialni. Wykonuje eksperckie audyty, weryfikuje jakość rozwiązań i przyznaje certyfikaty według standardu WCAG 2.1.
Wiesz już jak nie tracić Klientów poprzez zaniedbanie dostępności cyfrowej i uniknąć wynikających z tych zaniedbań konsekwencji. Teraz możesz pozyskać nowych Klientów dzięki tekstom zgodnym z dostępnością cyfrową. Chcesz? Napisz do mnie, a przygotuję dla Ciebie treści, dbając o każdy detal i każdą potrzebę Twoich odbiorców.
Bibliografia:
- Gevorkian, D. (2026). The 2026 Web Accessibility Statistics Report. Be Accessible. Pobrane z: https://beaccessible.com/post/web-accessibility-statistics/
- Ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. (Dz.U. 2019 poz. 848) . Pobrane z: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190000848
- Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wymogów dostępności produktów i usług (Europejski Akt o Dostępności). Pobrane z: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A32019L0882
- Włodyka, E. M. (2022). Dostępność cyfrowa w Unii Europejskiej – praktyka i założenia teoretyczne. Rocznik Integracji Europejskiej, 16, 349–358. Pobrane z: https://www.researchgate.net/publication/368729399_Dostepnosc_cyfrowa_w_Unii_Europejskiej_-_praktyka_i_zalozenia_teoretyczne
- Accessibility.Works. (2025). Web Accessibility ROI: 23% Traffic Gain from WCAG Compliance. Pobrane z: https://accessibility.works/blog/web-accessibility-roi-seo-traffic-ai-bot-agent-optimization/
- Visser, C., Shrivastava, R., Velhinho, P. (b.d.). Mastering Alt Text for SEO: Improve Your Accessibility and Search Visibility. AccessibilityChecker. Pobrane z: https://www.accessibilitychecker.org/blog/alt-text-for-seo/
- WebAIM. (2024). Screen Reader User Survey #10 Results. Pobrane z: https://webaim.org/projects/screenreadersurvey10/
- Batorski, D. (2013). Polacy wobec technologii cyfrowych – uwarunkowania dostępności i sposobów korzystania. Contemporary Economics, 7 (4), 328–353. Pobrane z: https://www.researchgate.net/publication/273497284_Polacy_wobec_technologii_cyfrowych_-_uwarunkowania_dostepnosci_i_sposobow_korzystania
- Fundacja Widzialni. (b.d.). Audyty dostępności cyfrowej. Pobrane z: https://widzialni.org/audyty-dostepnosci
Autor: Tomasz Socha – Twój pozytywny copywriter.